نحوه نوشتن منابع در مقاله (رفرنس نویسی برای مقاله)

منابع در مقالات
منابع در مقاله

در این مجموعه آموزشی با عنوان انجام مقاله در خدمت شما علاقه مندان به این حوزه هستیم.کارشناسان تیم کارت پروژه با جمع آوری اطلاعات در این زمینه برای علاقه مندان فرصتی را فراهم کردند تا دانشجویان و… بتوانند بصورت کامل این مبحث را فراگیرند.با ادامه آموزشها در خصوص منابع در مقاله با ما همراه باشید.

در این قسمت می‌خواهیم به نحوه‌ی نگارش منابع در مقاله یا رفرنس‌ها در یک مقاله‌ی علمی بپردازیم.

استفاده از منابع در مقاله به دو صورت 

منابع در مقاله
استفاده از منابع در مقاله

قبل از اینکه وارد بحث اصلی شویم، ذکر می‌کنم که ما اکنون می‌خواهیم دو نوع کار را با هم بحث کنیم.

  • بیان رفرنس‌ها در داخل متن
  • بیان رفرنس‌ها در انتهای متن

می‌خواهیم این دو مورد را جداگانه بحث کنیم که در دل متن رفرنس‌ها به چه صورت می‌آیند و در انتهای متن رفرنس‌ها باید به چه صورت عنوان شود.

در متن اصلی بسته به دستورالعمل مجله، منابع در مقاله را به دو صورت می‌توانیم ذکر کنیم.

  • به صورت عدد که درون قلاب قرار داده می‌شود مثل [۱]

در اولین روش به این صورت است که رفرنس‌ها به صورت عدد که درون قلاب قرار می‌گیرند، باید به ترتیب نمایش آنها در متن آورده شوند. اولین رفرنس ظاهر شده در متن عدد ۱را می‌گیرد، سپس عدد ۲، و بعد عدد ۳ و همین‌طور الی آخر ادامه پیدا می‌کند.

دقت کنید در چنین مواقعی در انتهای کار به ترتیب آورده شدن منابع در متن در بخش منابع ذکر می‌شود. به عنوان مثال به مثالی آورده شده است دقت کنید. بعد از این‌که در خود متن منابع را به صورت [۱]، [۲] و … نشان دادیم، در انتهای متن هم به این صورت می‌نویسید:

[1] …

[2] …

و در کنار شماره‌ها رفرنس‌ها را وارد می‌کنیم و به ترتیب این کار را تا اتمام رفرنس‌ها ادامه می‌دهیم.

  • به صورت نام خانوادگی نویسنده به روش زیر

روش دومی که باز در بسیاری از ژورنال‌ها استفاده می‌شود، این است که به صورت نام خانوادگی نویسنده بیاوریم.

الف) در چنین مواقعی اگر در داخل متن یک نویسنده داشته باشیم، در انتهای جمله به صورت نام خانوادگی و سال انتشار منبع مورد نظر می‌آوریم. مثل (Mirsaeedghazi, 2010).

قبل از ادامه بحث تأکید بر این است که ما نحوه‌ی نگارش را در داخل متن بررسی می‌کنیم و در داخل متن هم بستگی به این دارد که در انتهای جمله باشد یا در ابتدای جمله باشد.

اگر در انتها باشد، یک پرانتز باز می‌کنیم، نام خانوادگی آن شخص را می‌نویسیم، علامت , قرار می‌دهیم و سپس سال انتشار را می‌نویسیم و پرانتز را می‌بندیم.

ب) اگر یک نویسنده باشد در ابتدای جمله نام نویسنده آمده و بعد در داخل پرانتز سال انتشار می‌آید مثل Mirsaeedghazi (2010) evaluated …

منابع در مقاله اگر ابتدای جمله باشد و یک نویسنده باشد، به این صورت بیان می‌شود که نام خانوادگی شخص را می‌نویسیم پرانتز را باز می‌کنیم، سال انتشار مقاله را می‌نویسیم، پرانتز را می‌بندیم و جمله را ادامه می‌دهیم. به عنوان مثال Mirsaeedghazi در سال فلان این‌طور گفت.

بنابراین تا اینجای کار یاد گرفتیم در صورتی که مقاله‌ای که می‌خواهیم به آن رفرنس دهیم، یک نویسنده باشد، ذکر رفرنس در ابتدای جمله و در انتهای جمله به چه صورت باشد. اگر تعداد نویسنده‌ها دو نفر باشد، باز هم شرایط را در ابتدا و انتهای جمله با هم بررسی می‌کنیم.

ج) اگر تعداد دو نفر باشد، در انتهای جمله نام خانوادگی هر دو نفر به همراه سال انتشار مقاله می‌آید مثل (Mirsaeedghazi, Emam-Djomeh, 2010)

اگر تعداد نویسندگان دو نفر باشد، در انتهای جمله پرانتز را باز می‌کنیم، نام خانوادگی آن دو شخص را می‌نویسیم، علامت «,» قرار می‌دهیم و سال انتشار را می‌آوریم، سپس پرانتز را می‌بندیم.

د) اگر تعداد نویسنده دو نفر باشد، در ابتدای جمله نام خانوادگی دو نویسنده آمده بعد سال انتشار درون پرانتز می‌آید مثل Mirsaeedghazi, Emam-Djomeh (2010) evaluated …

اما اگر در ابتدای جمله باشد، باز نام خانوادگی دو شخص را می‌آوریم و پرانتز را باز می‌کنیم، سال انتشار را می‌آوریم، پرانتز را می‌بندیم، سپس جمله را ادامه می‌دهیم.

دقت بفرمایید که مورد ج و د در منابع در مقاله، برای حالتی است که دو نفر نویسنده‌ی یک رفرنس باشند.

ه) اگر تعداد نویسنده ۳ یا بیشتر باشد، در انتهای جمله نام اولین نویسنده به همراه et. al. و بعد سال انتشار مثل (Mirsaeedghazi et al., 2010)

اما اگر تعداد افراد بیشتر از دو نفر باشد، در انتهای جمله پرانتز را باز می‌کنیم، نام نفر اول را می‌آوریم، پس از آن با عبارت et al., و بعد سال انتشار را می‌آوریم و پرانتز را می‌بندیم.

دقت کنید که et al به صورتی که در بالا درون پرانتز نوشته شده است باید بیاید. بعضی از افراد هستند که به صورت et. al. می‌نویسند که این اشتباه است.

و) اگر تعداد نویسنده ۳ یا بیشتر باشد در ابتدای جمله نام اولین نویسنده به همراه et. al. و بعد سال انتشار درون پرانتز مثل Mirsaeedghazi et al., (2010)

اگر تعداد نویسنده ۳ یا بیشتر باشد و در ابتدای جمله بیاید، به این صورت آن را در ابتدای جمله می‌آوریم: به طور مثال می‌نویسیم Mirsaeedghazi et al., (2010) و سپس جمله را ادامه می‌دهیم.

رفرنس دهی
رفرنس دهی در مقالات

عدم قطعیت موارد بالا بسته به نوع مجله

گاهاً ژورنال‌هایی هستند که فرمت‌های متفاوت‌تری دارند. به‌طور مثال ژورنال‌هایی هستند که برای سه نویسنده هم می‌گویند حتماً نام خانوادگی هر سه نفر و چهار نفر را هم ذکر کنید. ولی اگر تعداد از ۴ نفر بیشتر بود، et al بگذارید یا موارد مختلف دیگر؛ مثلاً بعضی ژورنال‌ها هستند که می‌گویند بعد از et al علامت کاما (,) قرار ندهید و سال را بنویسید.

عموماً فرمت‌ها به این صورت که گفته شد، هستند.

  • در مواقعی که نام افراد در متن می‌آید،قست منابع در مقاله در انتها به ترتیب حروف الفبا قرار می گیرد.

تا به حال مواقعی که رفرنس‌ها با عدد نشان داده می‌شوند را بررسی کردیم؛ یعنی با عدد در متن و با عدد در انتهای متن و مواردی که رفرنس‌ها با عدد نشان داده نمی‌شوند و با نام خانوادگی نویسنده نشان داده می‌شوند را در متن بررسی کردیم.

اکنون می‌خواهیم در چنین فرمتی یعنی موقعی که رفرنس‌ها با نام خانوادگی نشان داده می‌شوند، ببینیم که در انتهای متن به چه صورت نشان داده می‌شوند.

در انتهای متن ما به ترتیب حروف الفبای نام خانوادگی نویسندگان رفرنس‌ها را مرتب می‌کنیم. یعنی از A شروع می‌شود و بعد ‌B،  Cو … به ترتیب الی آخر.

در اینجا به این که کدام رفرنس زودتر در متن نشان داده شده است توجهی نداریم. به ترتیب حروف الفبا مرتب‌سازی را انجام می‌دهیم .

  • از آوردن منابعی که در متن نبوده‌اند خودداری شود و حتما تمام منابع متن در منابع آورده شود.

دقت کنید که حتماً از آوردن منابعی که در متن نبودند، خودداری کنید و برعکس، آن مواردی که در متن بودند، حتماً در انتها باید درج شوند.

ژورنال‌ها بسیار بسیار حساس هستند. یعنی حتی اگر شما ۱۰۰رفرنس داشته باشید، داور و ادیتور تک‌تک آنها را بررسی می‌کنند و اگر تطابق نداشته باشد، ایراد گرفته و دستور اصلاح می‌دهند.

  • در انتهای مقاله علاوه بر نام خانوادگی نویسندگان اولین حرف نام کوچک آنها به همراه علامت نقطه «.» نیز می‌آید.
  • در نوشتن منابع در انتها حتما دقیقا بر طبق روش مجله عمل شود به تفاوت در دو مورد زیر دقت شود:
  • Mirsaeedghazi, H., Emam-Djomeh, Z., 2010, Study of …
  • Mirsaeedghazi H., Emam-Djomeh Z. (2010). Study of …

دقت کنید که فرمت‌هایی که ارائه می‌شود در انتها کاملاً متفاوت است. معمولاً به این صورت است که نام و نام خانوادگی نویسنده می‌آید و همین‌طور به ترتیب ادامه دارد تا وقتی که نام تمام نویسندگان تمام شود، سال انتشار و نام مقاله، نام ژورنال، شماره ژورنال و شماره صفحاتی که شما از آن صفحات استفاده کردید را می‌آورد.

البته نحوه‌ی نگارش این‌ها کاملاً بستگی به فرمت مجله دارد. به دو فرمتی که در بالا نوشته شدند، دقت کنید. در فرمت اول نام خانوادگی نویسنده می‌آید، علامت , گذاشته می‌شود، حرف اول نام کوچک نویسنده می‌آید علامت دات یا «.» گذاشته می‌شود و بعد , و همین طور نویسنده‌ی بعدی و سپس سال و کاما و بعد عنوان مقاله و … را خواهیم داشت.

در فرمت دوم دقت کنید که بعد از نام خانوادگی علامت کاما قرار نمی‌گیرد، بعد از نام آخرین نویسنده دیگر علامت کاما استفاده نشده است. در بعد از بیان سال علامت نقطه قرار می‌گیرد. عدد سال در داخل پرانتز قرار می‌گیرد. بین این دو فرمت بسیار تفاوت وجود دارد. شاید در نگاه اول برای بسیاری از شماها این‌طور نمود داشته باشد که این تفاوت‌ها زیاد اساسی نیست و اهمیتی ندارد. اما تأکید می‌ شود که برای ژورنال این تفاوت‌ها مهم و اساسی است و شما باید همه‌ی این نکات را رعایت کنید و در صورتی که مراعات نکنید، حتماً به شما ایراد خواهند گرفت.

بنابراین همه‌ی نکات را برای قسمت منابع در مقاله رعایت کنید؛ این‌که کاما کجا قرار بگیرد، چند space گذاشته شود، در بعضی ژورنال‌ گفته می شود که مثلاً شماره سال را به صورت Bold نشان دهیم و در بعضی ژورنال‌ها هم گفته می شود که بعضی قسمت‌ها مثلاً شماره صفحه را به صورت ایتالیک نشان دهید. پس همه‌ی این‌ها باید مدنظرتان قرار بگیرد.

در این بخش از مقاله به منابع در مقاله و نحوه رفرنس دهی آن پرداختیم که می توانید در حین انجام مقاله خود از این بخش ها و نکات آن استفاده کنید.