پس از انجام پروپوزال، دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا، دانشجویان زیادی به دلیل ریجکت شدن پروپوزال شان مجبور به تغییر موضوع و حتی تغییر دادن استاد راهنما شده اند. شاید تصور کنید تنها دلیل ریجکت شدن پروپوزال، موضوع تکراری آن است اما اینطور نیست. بسیاری از مواقع خوب دفاع نکردن از پروپوزال است که باعث می شود پروپوزال توسط اساتید ریجکت شود. این معضل چه در مقطع ارشد و چه در مقطع دکتری ممکن است اتفاق بیفتد.
بنابراین بسیار مهم است که بتوانید یک دفاع عالی از پروپوزال خود داشته باشید. اما چگونه؟ در این مطلب قرار است در مورد دفاع از پروپوزال ارشد و دکتری صحبت کنیم. پس همراه ما باشید.
دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا الزامی است؟
در برخی دانشکده ها ممکن است اعضای هیئت علمی صرفا با بررسی و مطالعه پروپوزال شما در مقطع ارشد در مورد آن تصمیم گیری کنند و نیاز به جلسه دفاع وجود نداشته باشد. البته این موضوع صرفا در مورد مقطع ارشد رخ می دهد و در برخی دانشکده ها این اتفاق می افتد. در مقطع دکتری تمام دانشکده ها دفاع از پروپوزال الزامی است.
چه زمان می توان جلسه دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا را برگزار کرد؟
جلسه دفاع پروپوزال را زمانی می توانید برگزار کنید که در ترم جاری واحد پایان نامه را اخذ نموده باشید. دانشجویان ارشد معمولا از ترم سه به بعد پایان نامه را اخذ می کنند بنابراین می توانند در همان ترم اقدام به دفاع از پروپوزال نمایند. این در حالی است که دانشجویان دکتری باید هر چه زودتر جلسه دفاع پروپوزال را برگزار نمایند. دانشجویان دکتری معمولا در ترم های نخست جلسه دفاع پروپوزال را برگزار می کنند.
سایت کارت پروژه، مرجع انجام پروژه های دانشجویی، در زمینه پروپوزال و مقالات هم خدمات متنوعی را ارائه میکند، برای آگاهی بیشتر شما از این خدمات، لینک آن ها را در زیر لیست کردهایم:
تسلط داشتن روی موضوع و پیشینه پژوهش در دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا
یکی از مهمترین مواردی که باید در دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا روی آن تمرکز کنید، داشتن تسلط کافی روی موضوع و پیشینه پژوهش است. در جلسه دفاع از پروپوزال بی شک سوالات زیادی از طرف اساتید مطرح می شود تا میزان تسلط شما روی موضوع و پیشینه پژوهش سنجیده شود. اساتید می خواهند اطمینان حاصل کنند که آیا شما درک کافی در مورد موضوع انتخابی تان دارید و می توانید دقیق و شفاف به سوالات پاسخ دهید.
تسلط داشتن روی ادبیات موضوع به شما کمک می کند تا بتوانید به خوبی به ابهامات پاسخ دهید و اشراف خودتان روی موضوع را به رخ بکشید. شما باید بتوانید با تسلطی که روی موضوع دارید اساتید را قانع کنید که موضوع انتخابی تان ارزش تحقیق دارد. بنابراین سعی کنید با تسلط عالی در جلسه دفاع ظاهر شوید.
مقاله پیشنهادی: راهنمای نوشتن پروپوزال ارشد و دکتری 0 تا 100
اصلاح پروپوزال قبل از دفاع پروپوزال ارشد و دکترا
قبل از اینکه بخواهید از پروپوزال ارشد و دکتری دفاع کنید، لازم است که اصلاحات آن را انجام دهید. انجام دادن هر گونه اصلاحات بعد از دفاع بسیار مشکل و حتی غیر ممکن است. بنابراین قبل از اینکه اقدام به دفاع از پروپوزال تان نمایید آن را به استاد راهنما یا استاد مشاور خود بدهید تا نکات مربوط به اصلاحات را به شما گوشزد نمایند. ارائه یک پیش نویس از پروپوزال به اساتید کمک می کند تا احتمال تایید گرفتن در پایان جلسه دفاع بیشتر شود.
تعیین زمان پروپوزال ارشد و دکترا
تعیین زمان دفاع از پروپوزال ارشد و دکتری توسط شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه صورت می گیرد. شما باید یک نسخه از پروپوزال آماده شده را به این شورا ارائه دهید تا بعد از انجام بررسی های لازم، زمان دفاع مشخص شود. شورای تحصیلات تکمیلی نه تنها زمان دفاع بلکه داوران جلسه دفاع را نیز مشخص می کند.
اگر می خواهید روند تعیین تاریخ دفاع پروپوزال با سرعت بیشتری پیش برود لازم است که فرم درخواست دفاع پروپوزال را تکمیل کنید و این فرم را به شورای تحصیلات تکمیلی بدهید.
شاید مقالات زیر هم برای شما مفید باشند:
- سایت ثبت پروپوزال(برترین و معتبر ترین سایت ها)
- نحوه ثبت پروپوزال در سامانه گلستان
- آموزش ثبت پروپوزال در سامانه پژوهشیار
تصویب پروپوزال دفاع دکتری در شورای تحصیلات تکمیلی
برای اینکه پروپوزال دکتری شما به تصویب شورای تحصیلات تکمیلی برسد باید پروپوزال امضا شده توسط اساتید راهنما و مشاور را به همراه فرم نظردهی اساتید و داوران به شورا تحویل دهید. تاییدیه ایران داک، فرم کد اخلاقی و تاییدیه بارگذاری پروپوزال در کتابخانه دانشگاه نیز ضروری است. در صورت تکمیل بودن مدارک، مدیر تحصیلات تکمیلی نامه تصویب نهایی پروپوزال را به دست استاد راهنما و مشاور شما می رساند که در بر دارنده تاییدیه برای شروع رساله است.
برای دفاع از پروپوزال ارشد و دکتری پاورپوینت حرفه ای تهیه کنید
اگر می خواهید یک دفاع قوی و جانانه از پروپوزال ارشد و دکتری ارائه دهید، لازم است که یک پاورپوینت حرفه ای تهیه کنید. پاورپوینت هایی که اسلایدهای آن صرفا شامل برخی جملات پراکنده و برخی عکس ها و نمودارها می شوند منسوخ شده اند و از دید اساتید کسالت بار هستند.
بخش قابل توجهی از جلب نظر اساتید را می توانید به واسطه یک پاورپوینت حرفه ای به دست آورید. سعی کنید تعداد اسلایدها را کم انتخاب کنید، برای هر اسلاید یک دقیقه زمان در نظر بگیرید، مطالب را ساده و خلاصه بنویسید و از جلوه های بصری جذاب استفاده کنید.
مطالب پاورپوینت را درست انتخاب کنید
برای ساخت پاورپوینت دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا باید در انتخاب متن دقت بالایی به خرج دهید. متن پاورپوینت را بهتر است به شیوه زیر آماده کنید:
- صفحه اول پاورپوینت: در این صفحه موضوع پروپوزال، نام استاد راهنما، نام استاد مشاور و نام دانشجو را بیاورید. فراموش نکنید که آوردن آرم دانشکده در این بخش بسیار مهم است.
- صفحه دوم پاورپوینت: در این صفحه می توانید به بیان مسئله بپردازید و هدف اصلی پژوهش را توضیح دهید.
- صفحه سوم پاورپورنت: در این صفحه باید از ضرورت های پژوهش بگویید و اهمیت اجرای پژوهش را شفاف سازی کنید. در مورد آسیب هایی بگویید که عدم اجرای این پژوهش به حوزه فعالیت تان وارد می کند و از مزایای آن بیشتر صحبت کنید.
- صفحه چهارم پاورپوینت: در این صفحه خلاصه ای از پیشینه تحقیق بیاورید. لازم نیست کل تحقیقات انجام گرفته را در این اسلاید وارد کنید. شما باید بتوانید به صورت موردی به تحقیقات انجام شده در اسلاید اشاره کنید و توضیحات آن را شفاهی بیان کنید. منابعی که از آن ها برای بررسی پیشینه پژوهش کمک گرفته اید را مطرح کنید و در انتهای اسلاید به این موضوع اشاره کنید که پژوهش شما قرار است چه چیز تازه ای به ادبیات موضوع اضافه کند و وجه تمایز آن با سایر پژوهش های انجام شده در این حوزه چیست.
- صفحه پنجم پاورپوینت: در صفحه پنجم پاورپوینت باید در مورد اهداف پژوهش صحبت کنید. اهداف کلی و جزئی پژوهش را بیان کنید و بگویید که مقصد این پژوهش قرار است چه باشد؟
- صفحه ششم پاورپوینت: در این صفحه باید در مورد پرسش اصلی پژوهش و فرضیات صحبت کنید. ابتدا پرسش ها را مطرح کنید و بعد بروید سر وقت فرضیه ها. به هیچ عنوان پرسش ها را با آیا آغاز نکنید. پرسش ها باید به نحوی تدوین شوند که پاسخ آن ها در قالب فرضیات داده شود.
- صفحه هفتن پاورپوینت: در این صفحه از پاورپوینت دفاع پروپوزال در مورد روش تحقیق صحبت کنید. بگویید که از چه ابزاری برای گردآوری اطلاعات استفاده کرده اید و می خواهید چه روشی را برای پژوهش خود برگزینید؟ آیا پژوهش شما از نوع میدانی است یا آزمایشگاهی یا میدانی؟ مدل آن چطور؟ از نوع توصیفی تحلیلی است یا آماری؟
- صفحه هشتم پاورپوینت: در این صفحه در مورد جامعه آماری و نمونه پژوهش صحبت کنید. اگر پژوهش تان از نوع آماری است در این اسلاید بگویید که می خواهید چه جامعه ای را انتخاب کنید و چگونه قرار است نمونه گیری کنید؟ روش نمونه گیری را بیان کنید و در مورد تعداد نمونه ها صحبت کنید. معیارهای ورود و خروج به نمونه چیست؟
- صفحه نهم پاورپوینت: در این اسلاید از پاورپوینت بگویید که در صورت آماری بودن پژوهش، قرار است از کدام روش های آماری استفاده کنید؟ دلایل خود را برای انتخاب این روش ها شرح دهید و مخاطب را قانع کنید که روش های انتخابی، بهترین هستند.
- صفحه دهم پاورپوینت: در این صفحه پیرامون زمانبندی پایان نامه صحبت کنید. یک جدول زمانی یا گانت چارت ارائه دهید که مراحل انجام پایان نامه را همراه با زمان اجرای هر مرحله در آن مشخص کرده اید. اینگونه می توانید داوران را در مورد زمان انجام پایان نامه آگاه کنید.
زمان دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا نگاهتان روی پاورپوینت نباشد
زمانی که در حال دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا هستید نباید نگاهتان دائما روی اسلایدها باشد. سعی کنید نیم نگاهی به اسلایدها داشته باشید تا ترتیب موضوعات از دست تان خارج نشود. اما نباید تمرکزخود را صرفا روی اسلایدها بگذارید. شیوه ارائه دادن پروپوزال در جلسه دفاع اهمیت زیادی برای اساتید دارد. در این جلسه باید تسلط خود را در نحوه ارائه به رخ بکشید.
هنگام دفاع از پروپوزال سوالات را یادداشت کنید
ممکن است در حین دفاع پروپوزال، حاضرین یا اساتید از شما سوالاتی بپرسند و بخواهند که در پایان ارائه به آن ها پاسخ دهید. از آنجایی که جلسه دفاع پروپوزال ممکن است کمی برای شما استرس زا باشد و سوالات را فراموش کنید، از یک دفترچه و قلم استفاده کنید و هر سوالی که مطرح می شود را یادداشت کنید. بنابراین می توانید با تسلط کامل در انتخاب جلسه به تمام سوالات پاسخ دهید. هر کجا که احساس کردید پاسخ سوالی را نمی دانید تسلط خود را حفظ کنید و از استاد راهنما کمک بگیرید.
اعتماد به نفس تان را حفظ کنید
یکی از مهمترین نکاتی که در جلسه دفاع پروپوزال ارشد و دکتری باید به آن توجه داشته باشید، اعتماد به نفس است. سعی کنید اضطراب و استرس را از خود دور کنید و با چشم هایی مطمئن به مخاطبین نگاه کنید. حفظ آرامش در کلام و زبان بدن از نکات مهم در جلسه دفاع پروپوزال ارشد و دکتری است.
سایر مقالات پیشنهادی در حوزه پروپوزال:
- چگونه چکیده پروپوزال بنویسیم؟ (+بخش ها و نکات)
- چگونه بیان مسئله پروپوزال بنویسیم؟+4 نکته کلیدی
- پروپوزال باید چند صفحه باشد؟ (تعداد برای ارشد و دکتری)
- 0 تا 100 تمپلیت پروپوزال (ارشد و دکترا)
کلام پایانی
برای دفاع از پروپوزال ارشد و دکترا باید آمادگی کافی و تسلط لازم را داشته باشید. بسیار مهم است که قبل از دفاع پروپوزال یک نسخه از پروپوزال را تهیه کنید و تایید استاد راهنما را بگیرید. مطابقت داشتن متن پروپوزال با استانداردها و اصول نگارشی و همچنین تدوین پروپوزال در قالب تمپلیت دانشگاهی از مهمترین مواردی است که شما را به سمت دفاع پروپوزال سوق می دهند.
شما باید یک نسخه از پروپوزال را برای تایید شورای تحصیلات تکمیلی آماده سازی کنید تا جلسه دفاع مشخص شود. در نهایت تاریخ و زمان دفاع پروپوزال تعیین می گردد و این زمان به دانشجو ابلاغ می شود.
برخی از رشته هایی که انجام پروپوزال آن ها در کارت پروژه طرفداران زیادی دارد را در زیر لیست کرده ایم: