مقطع دکتری، جزو حساس ترین مقاطع تحصیلی است که دانشجویان باید حتما با هدف در آن تحصیل کنند. سوال بسیاری از افراد این است که آیا امکان تغییر رشته در مقطع دکتری وجود دارد تا بتوانند در یک رشته که مورد علاقه شان است، تحصیل کنند؟ خوشبختانه، شرایط خاصی برای تغییر رشته در آزمون دکتری وجود دارد که در ادامه این مقاله دقیق تر بررسی می کنیم. در این مقاله از سایت انجام پروژه های دانشجویی کارت پروژه، شرایط تغییر رشته در مقطع دکتری را با جزئیات کامل بررسی میکنیم.
آیا امکان تغییر رشته در مقطع دکتری وجود دارد؟
بعضی از دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد برای تحصیل در مقطع دکتری به دنبال تغییر رشته خود هستند تا بتوانند با اهداف بهتر، مشغول به تحصیل شوند. اینکه آیا امکان تغییر رشته در مقطع دکتری وجود دارد یا خیر، سوالی است که می توان به دو شکل به آن پاسخ داد:
تغییر رشته و گرایش در حین تحصیل
تغییر رشته در مقطع دکتری در حین تحصیل به هیچ وجه امکان پذیر نیست. هیچ یک از دانشجویان نمی توانند در حین تحصیل، رشته خود را تغییر دهند. این موضوع برای تغییر گرایش نیز صدق می کند.
تغییر رشته در آزمون دکتری
از آنجایی که پس از ورود به مقطع دکتری، به هیچ وجه امکان تغییر رشته نیست؛ تنها راه برای تغییر رشته، تغییر رشته در آزمون دکتری است. این موضوع فقط برای رشته هایی که شرط تجانس ندارند، امکان پذیر است. فرآیند تغییر رشته در آزمون دکتری نیز بسیار ساده بوده و فقط داوطلبان باید در کنکور رشته مورد نظرشان ثبت نام کنند و در موارد مختلف درسی آزمون دکتری در همان رشته، تست بزنند.
شرط تجانس برای تغییر رشته در مقطع دکتری
اصلی ترین شرط برای تغییر رشته در مقطع دکتری، رعایت شرط تجانس است که برای بعضی از رشته های علوم پایه، فنی و مهندسی، کشاورزی و علوم انسانی در نظر گرفته می شود؛ اما منظور از این شرط چیست؟ طبق قانون تجانس، تنها دانشجویانی می توانند در بعضی از رشته ها تحصیل کنند که مدرک کارشناسی ارشدشان در همان رشته و یا رشته ای مرتبط با آن باشد. برای مثال، دانشجویان علاقه مند به تحصیل در مقطع دکتری رشته مهندسی عمران، باید در رشته عمران یا رشته های نزدیک به این رشته تحصیل کرده باشند.
کدام رشته ها شرط تجانس در مقطع دکتری ندارند؟
تغییر رشته در مقطع دکتری برای رشته های بدون تجانس ساده تر است و همه افراد در هر رشته ای، می توانند در این رشته ها تحصیل کنند. در جداول زیر، لیست رشته هایی که در مقطع دکتری، شرط تجانس ندارند ارائه شده اند. تمامی فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد در هر رشته ای که باشند، می توانند در رشته های زیر در مقطع دکتری تحصیل کنند.
رشته های دکتری فنی و مهندسی
| رشته های دکتری فنی و مهندسی بدون شرط تجانس | |
| مهندسی برق | مهندسی نفت |
| مهندسی کنترل و علائم راه آهن | مهندسی کامپیوتر |
| مهندسی عمران | الگوریتم و محاسبات |
| مهندسی راه آهن | مهندسی فناوری اطلاعات |
| مهندسی نقشه برداری | مهندسی متالورژی و مواد |
| مهندسی مکانیک | مهندسی شیمی |
| مهندسی خودرو | فناوری نانو |
| مهندسی دریا | مهندسی هسته ای |
| مهندسی هوافضا | مهندسی نساجی |
| مهندسی معدن | مهندسی سیستم های انرژی |
| مهندسی پلیمر | مهندسی صنایع |
| مهندسی سوانح | مهندسی پزشکی |
| مهندسی محیط زیست | — |
رشته های دکتری علوم انسانی
| رشته های بدون شرط تجانس در علوم انسانی | |
| فلسفه تعلیم و تربیت | مدیریت ایمنی ترافیک |
| آموزش عالی | مدیریت راهبردی |
| برنامه ریزی درسی | مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی |
| مدیریت آموزشی | مدیریت دولتی |
| برنامه ریزی آموزش از راه دور | مدیریت صنعتی |
| مدیریت بازرگانی | مدیریت اطلاعات |
| تکنولوژی آموزشی | مدیریت رسانه ای |
| جرم یابی | سیاست گذاری علم و فناوری |
| مدیریت پیشگیری از جرم | مدیریت فناوری اطلاعات |
| کارآفرینی | مالی |
| مدیریت تکنولوژی | آینده پژوهی |
| محیط زیست | گردشگری |
رشته های دکتری علوم پایه
| رشته های دکتری بدون شرط تجانس علوم پایه | |
| علوم زمین | زیست شناسی جانوری – سلولی و تکوینی |
| شیمی | زیست شناسی سلولی و مولکولی |
| شیمی کاربردی | علوم و فناوری نانو – نانوشیمی |
| فیتوشیمی | ریززیست فناوری (نانو بیوتکنولوژی) |
| زیست شناسی گیاهی – فیزیولوژی | علوم شناختی – مدل سازی شناختی |
| زیست شناسی گیاهی – بوم شناسی | علوم شناختی – زبان شناسی |
| زیست شناسی گیاهی – سیستماتیک | علوم شناختی – روان شناسی |
| زیست شناسی گیاهی – سلولی و تکوینی | علوم و فناوری نانو – نانوفیزیک |
| زیست شناسی جانوری – فیزیولوژی | زیست فناوری میکروبی |
| زیست شناسی جانوری – بیوسیستماتیک | بیم شناسی |
| فیزیک دریا | ژنتیک مولکولی |
| زیست شناسی دریا | بیوشیمی |
| میکروبیولوژی | بیوفیزیک |
| فیزیک | فوتونیک |
| مهندسی پلاسما | ژئوفیزیک |
| بیوانفورماتیک | علوم کامپیوتر |
| هواشناسی | آمار |
رشته های دکتری علوم کشاورزی
| رشته های دکتری علوم کشاورزی بدون شرط تجانس | |
| علوم و مهندسی محیط زیست | ژنتیک و به نژادی گیاهی |
| مهندسی مکانیک بیوسیستم | آگروتکنولوژی |
| مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی | بیوتکنولوژی کشاورزی |
| علوم و مهندسی باغبانی | آگرواکولوژی |
| علوم و مهندسی صنایع غذایی | ترویج و آموزش کشاورزی پایدار |
| اقتصاد کشاورزی | توسعه کشاورزی |
| مهندسی صنایع چوب و فرآورده های سلولزی | حشره شناسی کشاورزی |
| مدیریت حاصلخیزی و زیست فناوری خاک | بیماری شناسی گیاهی |
| مدیریت منابع خاک | علوم و مهندسی جنگل |
| علوم دامی | علوم و مهندسی شیلات |
| علوم و مهندسی آب | علوم و مهندسی مرتع |
| علوم و مهندسی آبخیز | مدیریت و کنترل بیابان |
نقشه مصاحبه برای تغییر رشته در مقطع دکتری
برخلاف آزمون کارشناسی و کارشناسی ارشد که دانشجویان پس از قبولی مستقیما وارد دانشگاه می شوند، در مقطع دکتری یک مصاحبه علمی نیز پیش روی دانشجویان قرار دارد که حتما باید از آن سربلند بیرون بیایند. بنابراین، در صورتی که در رشته های بدون شرایط تجانس تغییر رشته داده باشید، حتما باید برای موفقیت در مصاحبه نیز برنامه ریزی کنید.
در مصاحبه آزمون دکتری، باید اساتید را برای تغییر رشته خود قانع کنید. ارائه دلایل مهم برای تغییر رشته و اهداف آینده، برای ورود به مقطع دکتری در همان رشته اهمیت زیادی دارد. به علاوه اگر پایان نامه و مقالات چاپ شده شما مرتبط با رشته جدید انتخابی باشند، شانس پذیرش نیز بسیار بالا خواهد رفت.
حال که به دنبال پاسخ سوال “آیا امکان تغییر رشته در مقطع دکتری وجود دارد” هستید، ممکن است مقاله “دانشجو چند بار میتواند انصراف دهد” هم برای شما کربردی باشد.
جمع بندی
در این مقاله به سوال شما در مورد اینکه آیا امکان تغییر رشته در مقطع دکتری وجود دارد، پاسخ دادیم. مطابق با قوانین، تغییر رشته در مقطع دکتری و در حین تحصیل ممنوع است؛ تنها راه برای تغییر رشته دکتری، انتخاب رشته هایی است که بدون شرط تجانس هستند یا اینکه با رشته ارشد شما همخوانی دارند. اگر موفقیت و رسیدن به هدف خودتان را در رشته کارشناسی ارشد نمی بینید، حتما برای تغییر رشته در مقطع دکتری برنامه ریزی کنید.
مقالات زیر هم مکن است برای شما کاربردی باشند:
- هر ترم دانشگاه چقدر طول میکشد ؟ (برای تمامی مقاطع)
- چگونه دانشجوی ممتاز شویم؟ + شرایط کارشناسی، ارشد و دکتری
- تعداد مقالات برای دفاع دکتری دانشگاه آزاد
سوالات متداول
آیا می توانیم رشته خود را در حین تحصیل در دکتری تغییر دهیم؟ گرایش چطور؟
به هیچ وجه امکان تغییر رشته و گرایش در مقطع دکتری وجود ندارد. دانشجویان باید هنگام انتخاب رشته دقت کنند تا نیازی به تغییر نداشته باشند.
امکان تغییر رشته در مقطع دکتری برای کدام رشته ها وجود دارد؟
شما در دو حالت امکان تغییر رشته در مقطع دکتری را دارید. اولین حالت زمانی است که رشته ارشد شما با رشته دکتری تجانس داشته باشد و دومین حالت هم زمانی است که رشته ای را انتخاب کنید که شرط تجانس در آن رعایت نشود.
چگونه در مصاحبه مقطع دکتری با تغییر رشته موفق شویم؟
مهارت صحبت کردن، ارائه دلایل قانع کننده برای تغییر رشته، شرح اهداف آینده و داشتن مهارت علمی بالا، همگی از روش های موفقیت مصاحبه در مقطع دکتری محسوب می شوند.










ارسال پاسخ