تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی چیست

شباهت نام گذاری رشته شیمی و مهندسی شیمی باعث شده تا اکثر داوطلبان کنکور هنگام ثبت نام با این ابهام مواجه شوند که کدام رشته مناسب‌تر است؟ اصلا تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی در چیست؟ اگرچه هر دو رشته مرتبط با شیمی هستند، اما رشته مهندسی شیمی یک رشته مهندسی بوده و با ریاضیات و داده های محاسباتی بیشتری نسبت به رشته شیمی سر و کار دارد. از جنبه های مختلف دیگری از جمله درآمد، بازار کار، گرایش ها نیز تفاوت زیادی میان این دو رشته وجود دارد. در این مقاله از کارت پروژه – سایت انجام پروژه های دانشجویی –  به بیان تفاوت بین این 2 رشته از جنبه های  مختلف میپردازیم.

رشته مهندسی شیمی چیست؟

قبل از اینکه بخواهیم تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی را توضیح دهیم، باید کمی در مورد این دو رشته بیشتر بدانیم. رشته مهندسی شیمی یک رشته مهندسی با 9 گرایش مختلف است. این رشته در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ارائه می شود. همه گرایش های این رشته دارای دروس مشترک زیادی هستند و فقط در حد 12 واحد درسی آن ها تخصصی می شود.

در این رشته با دروس محاسباتی، ریاضی و مشترک با رشته مهندسی مکانیک سر و کار خواهید داشت. در این رشته با یادگیری فنون علوم پایه از جمله ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست شناسی، می توانید فرآیندهای شیمیایی و فیزیکی را پیاده سازی کنید.

درصورتی که دانشجوی رشته  مهندسی شیمی باشید، با پروژه های زیادی در طول دوران تحصیل خود مواجه می‌شوید. اما جای نگرانی نیست، در صورتی که زمان کافی برای انجام تمامی این پروژه های ندارید، می‌توانید انجامشان را به مجموعه ما برون سپاری کنید:

انجام پروژه مهندسی  شیمی    |    انجام مقاله مهندسی شیمی

انجام پروژه اسپن    |    انجام پروژه گوسین

رشته شیمی چیست؟

رشته شیمی یکی از رشته های زیر شاخه علوم پایه است که به بررسی و مطالعه در مورد ساختار، ترکیبات و ویژگی های هر یک از ماده ها می پردازد. این رشته دارای دو بخش کلی علم شیمی و صنایع شیمی می باشد. علم شیمی به عنوان یکی از رشته های علوم پایه و زیر بنای علوم مختلف دیگری همچون بیولوژی، دندانپزشکی، داروسازی و پزشکی قرار می گیرد؛ اما صنایع شیمیایی مربوط به صنایعی هستند که واکنش شیمیایی در آن ها انجام می گیرد و با طیف وسیعی از مواد اولیه برای تبدیل به محصولات جدید مواجه هستند.

تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی

رشته شیمی یک رشته بر پایه شیمی و رشته مهندسی شیمی با ترکیب شیمی و فیزیک است. اگرچه از نظر نام بسیار با یکدیگر شباهت دارند، اما از نظر بازار کار، گرایش ها، میزان درآمد و … با هم متفاوت اند که در ادامه توضیح می دهیم.

نحوه ورود به دانشگاه

تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی این است که شما برای ورود به رشته شیمی می توانید در دو گروه تجربی و ریاضی و فیزیک کنکور داده باشید. اما رشته مهندسی شیمی فقط از طریق کنکور ریاضی و فیزیک دانشجو می پذیرد.

توانایی های مورد نیاز

اکثر مردم تصور می کنند که رشته مهندسی شیمی بیشتر با شیمی و مواد سر و کار دارد، اما برخلاف تصور مردم بیش از 80 درصد دروس این رشته با دروس مهندسی مکانیک مشابه هستند. بنابراین، تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی این است که شما در رشته مهندسی شیمی باید توانایی های ریاضی و محاسباتی قوی داشته باشید. سه درس ریاضی، فیزیک و شیمی پایه و اساس رشته مهندسی شیمی را تشکیل می دهند.

ضمن اینکه باید توانایی کار کردن با نرم افزارهای مختلف نیز برای مهندسان شیمی وجود داشته باشد. این در حالی است که اگر بخواهید در رشته شیمی مشغول به تحصیل شوید، باید قدرت حافظه بالایی داشته باشید و حفظیات شما نیز قوی باشند. ترکیب مهارت های ذهنی و استدلالی در این رشته بسیار مهم هستند.

سختی ورود به دانشگاه

برای تحصیل در هر دو رشته باید رتبه قابل قبولی در کنکور ریاضی یا تجربی داشته باشید. با این حال مهندسی شیمی یک رشته پرطرفدارتر بوده و در اکثر دانشگاه های دولتی نیز ارائه می شود. امکان تحصیل در هر دو رشته به صورت بدون کنکور وجود دارد، اما لیست دانشگاه هایی که رشته شیمی را بدون کنکور ارائه می کنند متنوع تر است.

گرایش ها

تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی در گرایش های این دو است. مهندسی شیمی دارای 9 گرایش و رشته شیمی دارای 2 گرایش اصلی است.

گرایش های مهندسی شیمی

• صنایع شیمیایی معدنی: اکتشاف و استخراج مواد معدنی و مرتبط با معادن و فرآورده های آن
• صنایع پتروشیمی: مرتبط با پتروشیمی و طراحی دستگاه ها و فرآیندهای مختلف برای تولید انواع کود شیمیایی، شوینده ها و فرآورده های پلیمری و مواد شیمیایی
• صنایع گاز: طراحی و پیاده سازی نحوه انتقال گاز از چاه به پالایشگاه و نحوه گرفتن گاز دی اکسید کربن از این چاه ها و نحوه شیرین کردن گازها
• صنایع پلیمر: طراحی و ساخت پلیمرها و نحوه شکل دهی به آن ها (از سال 1362 به بعد به عنوان یک رشته مستقل ارائه می شود)
• شیمی سلولزی: تخصص در زمینه تبدیل چوب به کاغذ و استفاده از ضایعات کشاورزی (با مقدار قابل توجه سلولز) برای تولید کاغذ
• صنایع غذایی: ایجاد و در نظر گرفتن اصول ایمنی و بهداشتی برای تولید محصولات غذایی و کنسروها با نگهداری طولانی مدت
• پالایش: طراحی پالایشگاه ها و نحوه طراحی دستگاه های مختلف از جمله برج های تقطیر، دستگاه های جداکننده مایعات از گازها و …
• بهره برداری از منابع نفت: یادگیری روش های بهره برداری بهینه از مخازن نفت و نحوه تزریق گاز، آب و مواد پلیمری
• طراحی فرآیندهای صنایع نفت: طراحی و ایجاد تغییر و تحلیل در آن برای تبدیل یک ماده اولیه به حالت های نفتی (کاربردی در صنایع پتروشیمی و نفت)

گرایش های شیمی

دو گرایش کلی برای رشته شیمی وجود دارد که شامل گرایش محض و کاربردی است. در گرایش شیمی محض، مبنای کار علم شیمی است و کلیه دانشجویان لازم است که در طول دوره تحصیلی در حوزه شیمی آلی، شیمی معدنی، شیمی فیزیک و شیمی تجزیه مطالعه کنند؛ اما شیمی با گرایش کاربردی بیشتر در زمینه دروس پایه شیمی بوده و دانشجویان لازم است که در مورد اصول صنایع شیمیایی و تصفیه آب و فاضلاب مطالعه کنند.

بازار کار

تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی در بازار کار آن ها نیز هست. مهندسی شیمی بازار کار گسترده تری نسبت به رشته شیمی دارد و تقریبا می توان گفت که 5 برابر بیشتر از رشته شیمی موقعیت های شغلی مناسب دارد. به دلیل تخصص به دست آمده در رشته مهندسی شیمی در دانشجویان، پس از فارغ التحصیلی دانشجویان این امکان را دارند تا وارد عرصه نساجی، مهندسی پلیمر و بسیاری از شاخه های دیگر صنعت شوند.

حتی با ترکیب مهندسی شیمی و رشته های دیگر همچون مهندسی پزشکی، امکان ورود این افراد به بازار کار پزشکی نیز وجود دارد. در اکثر کارخانه های تولیدی برای راه اندازی خط تولید جدید حتما نیاز به استخدام یک مهندس شیمی کاربلد هست و همین موضوع باعث شده تا شمار استخدامی های این رشته در بازار ایران نسبت به رشته شیمی بالاتر باشد.

میزان درآمد

با توجه به بازار کار متفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی می توان متوجه شد که فارغ التحصیلان در رشته شیمی درآمد بالایی ندارند. به خصوص اگر بخواهند در حوزه های خاص رشته خود کار کنند. اما گستردگی پروژه ها و بازار کار مهندسان شیمی باعث می شود تا میزان درآمد آن ها نیز افزایش پیدا کند. به خصوص با افزایش سابقه کار مهندسان شیمی می توان شاهد افزایش درآمد آن ها نیز بود.

امکان ادامه تحصیل

در رشته مهندسی شیمی امکان ادامه تحصیل پس از فارغ التحصیلی در مقطع کارشناسی وجود داشته و شما می توانید تا مقطع دکتری تحصیل کنید. این موضوع برای تمامی گرایش های رشته مهندسی شیمی صدق می کند؛ اما برای رشته شیمی این موضوع متفاوت است.

در گرایش شیمی کاربردی امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری وجود دارد، اما در رشته شیمی گرایش شیمی محض شما فقط می توانید تا مقطع کارشناسی در این رشته تحصیل کنید و برای مقاطع بالاتر باید در گرایش های دیگر این رشته تحصیل نمایید. این موضوع کمی شرایط تحصیلی را برای رشته شیمی محض سخت می کند.

شرایط مهاجرت تحصیلی

مهاجرت تحصیلی با مهندسی شیمی معمولا قابل قبول‌تر و شرایط بهتری را برای دانشجویان در اختیار قرار می دهد. دلیل این موضوع هم محبوبیت این رشته و شرایط مناسب آن برای تحصیل در مقاطع بالاتر است. با این حال افراد تحصیل کرده در رشته شیمی نیز می توانند در دانشگاه های مطرح چین، کانادا، هند و … مشغول به تحصیل شوند. مهاجرت کاری در هر دو رشته خوب بوده و به رزومه شما و شرایط آن بستگی دارد.

سایر خدمات مرتبط:

• انجام پروژه شیمی
• انجام مقاله شیمی
• انجام پروژه شبیه سازی
• انجام پروژه فلوئنت

سخن پایانی

در این مقاله در مورد تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی با شما صحبت کردیم. با توجه به اینکه این دو رشته نام مشابهی دارند، شاید بعضی از آن افراد آن ها را با یکدیگر اشتباه بگیرند؛ اما واقعیت این است که دو رشته جزئیات کاملا متفاوت و بازار کار و درآمد خاصی دارند. رشته مهندسی شیمی یک رشته پرتقاضاتر برای ورود به بازار کار بوده و درآمد بالاتری نسبت به رشته شیمی دارد. دروس رشته مهندسی شیمی بیشتر مربوط به ریاضیات و فیزیک و دروس رشته شیمی بیشتر در زمینه شیمی و علم مواد هستند.

سوالات متداول

تفاوت رشته شیمی و مهندسی شیمی چیست؟

رشته شیمی را می توان از تجربی و ریاضی خواند، ولی رشته مهندسی شیمی یک رشته کاملا مهندسی بوده که از طریق کنکور ریاضی باید آن را انتخاب کنید.

رشته شیمی درآمد بیشتری دارد یا مهندسی شیمی؟

به دلیل تقاضای کار بیشتر در رشته مهندسی شیمی، درآمد فارغ التحصیلان و البته بازار کار این دسته از مهندسان بیشتر و بهتر است.